Voordat Van de Lustgraaf (57) naar Ede kwam, was hij teamchef in Rivierenland Oost, waar de plaatsen Zevenaar, Duiven en Westervoort onder vallen. Daarvoor was hij teamchef in Barneveld en in Arnhem Zuid. Inmiddels werkt hij zo’n 34 jaar bij de politie. Zijn overstap van de accountancy naar de politie was in Amsterdam. ,,Overstappen naar de politie is de mooiste beslissing die ik ooit genomen heb’’, zo begint Van de Lustgraaf te vertellen. ,,Ik heb daar nog geen dag spijt van gehad. Waarom ik de overstap maakte? Het vak van accountant was te voorspelbaar en ik miste dynamiek en wilde iets kunnen betekenen voor de maatschappij. Uit een beroepenoriëntatie die ik toen deed kwam het vak van politieman. Ik was dus 23 toen ik in Amsterdam mijn loopbaan begon.’’

ERVARINGEN
De Edese teamchef diende vanuit verschillende politiebureaus in Amsterdam. Na vijf jaar werken in de hoofdstad solliciteerde hij naar een functie in Arnhem. ,,Ik woonde al in deze omgeving. Ik ging dus iedere dag, en nacht uiteraard, heen en weer naar Amsterdam. Dat was best wel stevig. In Arnhem kreeg ik ook de kans om via een traject groepschef te worden en later groeide ik via een heleboel cursussen en interne opleidingen door tot unithoofd.’’ Hij stuurde een afdeling Expertise aan, met onder andere bureau Zeden, was pelotonscommandant bij de mobiele eenheid (ME) en hoofd interventie binnen de Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO). Dit is een bevelstructuur speciaal voor een (terroristische) crisis, (dreigende) rampen en calamiteiten.

GEDREVEN TEAM
De overstap van Rivierenland Oost naar Ede heeft Van de Lustgraaf als prettig ervaren. ,,Ik trof hier een warm en gedreven team aan’’, zo omschrijft hij zijn eerste dagen aan de Breelaan. ,,Wat ik met name heb gezien is dat de mensen in verbinding zijn met de omgeving. En dan heb ik het niet alleen over de wijkagenten, maar ook het cluster gericht werken. Dat vind ik ook belangrijk. We moeten gericht zijn op de bevolking en onze manier van werken afstemmen op wat de omgeving nodig heeft. Hoe sluiten we daarbij aan? Ik ben van het samenwerken. Dit klinkt wellicht wat wollig, maar we hebben als politie zijnde een doel hier op aarde. En daar moeten we ook onze energie in steken. Je hebt als politieagent gekozen voor een baan waarin je echt iets wilt betekenen voor de maatschappij en de veiligheid. Dit betekent dat je heel goed in verbinding met je omgeving moet staan. Waakzaam en dienstbaar.’’

VERBINDEN
De visie van de teamchef vraagt van iedere politiemedewerker dat hij of zij zich verantwoordelijk voelt voor het geheel. ,,Ik geloof in verbinden en het samen oplossen van veiligheidsvraagstukken. Daar hebben we elkaar bij nodig. Inwoners en ketenpartners. Burgers weten heel goed wat er speelt in hun wijk of straat en wat er nodig is om (weer) in harmonie met elkaar te leven. Als iedere politieagent denkt en werkt als een wijkagent, dan sluiten we veel nauwer aan bij de maatschappij en kunnen we elkaar versterken. Dit geldt overigens niet alleen voor de burger maar ook voor andere (maatschappelijke) partijen en de gemeente bijvoorbeeld. Ik geloof er in dat je zo samen hele mooie ontwikkelingen door kunt maken. Dat verbinden en die samenwerking vind ik erg belangrijk.’’

MINDER STUREN
Hoe denkt de nieuwe teamchef deze verbinding en samenwerking te bereiken? Gaat hij hier beleid op maken of op een andere manier sturen? ,,Nou, ik vind juist dat je als teamchef minder moet sturen en meer de dialoog op moet zoeken. Ik wil juist dat medewerkers zich niet gestuurd voelen maar dat zij vanuit hun eigen drive de juiste dingen doen. Het zijn allemaal vakmensen die heel goed weten wat ze doen en hoe je goed politiewerk moet inrichten, wat de omgeving vraagt en hoe je daar op aansluit. Natuurlijk blijven er wel kaders, dat is nodig om in de breedte te blijven aansluiten. Maar ondersteuning in initiatieven is minstens zo belangrijk. Heel veel goede ideeën komen nu eenmaal van collega’s. Het is aan ons als teamleiding om die initiatieven te ondersteunen en die collega’s te laten groeien in hun rol en visie. Je zult zien dat als mensen vanuit hun enthousiasme verantwoordelijkheid pakken er mooie dingen gaan groeien en de resultaten vanzelf komen. Dat eigenaarschap vind ik een belangrijk item binnen het team.’’

ZELFSTANDIG EN VERANTWOORDELIJK
Het grote voordeel van deze visie vindt de teamchef de wijze waarop beleid tot stand komt. ,,We werken omgeving gericht. De mensen die in een bepaalde omgeving werken weten samen met de bewoners het beste wat voor die omgeving nodig is. Het zijn allemaal mensen die hetzelfde doel hebben namelijk fijn wonen of werken in die omgeving. Politiemensen kunnen niet lekker werken met beleid dat centraal gemaakt is en niet lekker past op hun specifieke omgeving. Wat wel fijn werkt is als zij zelf beleid kunnen maken. Ze zien vorderingen en voelen zich zelfstandig en verantwoordelijk. Ze kunnen dan ook eigenaar zijn van een omgeving of specifieke problematiek omdat ze zelf, al dan niet in samenwerking met bewoners of partners, kunnen zoeken naar oplossingen. Hiermee wordt diversiteit ook steeds belangrijker. Hoe diverser het team is, hoe meer aansluiting je hebt bij de maatschappij en hoe beter je de omgeving begrijpt en kunt vertalen naar goed politiewerk. We leven in een snel veranderende, complexe maatschappij waar je heel flexibel op moet kunnen inspelen, dan kun je dus ook niet een logge organisatie zijn. Dat is niet goed voor de maatschappij, maar ook niet voor de mensen in onze organisatie’’, legt hij uit.

‘DIGITALE WIJKAGENT’
Als de Edese teamchef het ideale team zou mogen samenstellen, wat heeft hij voor Ede dan nog nodig? ,,We hebben een heel divers en gedreven team in Ede dat haar voelhorens al goed uit heeft staan naar de omgeving. Naast de fysieke omgeving zijn cybercrime en digitale criminaliteit hard in opkomst. Daar moeten we in investeren. We hebben daarom ook in Ede het fenomeen ‘digitale wijkagent’ geïntroduceerd. Daarnaast krijgen we een it-coach op ons team die onze kennis bij gaat spijkeren zodat we ook die vorm van criminaliteit beter gaan begrijpen. Dat zijn van die zaken waar je heel snel op aan moet sluiten, anders loop je achter de feiten aan. De burger is afhankelijk van ons als het gaat om criminaliteit en de bestrijding daarvan, dus wij moeten zorgen dat we daarvoor in de breedte vakmanschap voor in huis hebben.’’

ONDERMIJNING
Een punt dat ook hoog bij Van de Lustgraaf op de agenda staat is ondermijning. Criminelen die legale partijen beïnvloeden of zelfs onderdrukken voor eigen gewin. Denk aan drugslaboratoria of hennepplantages in woonwijken of drugsproductie en intimidatie in de agrarische sector. ,,De onderwereld raakt verweven in de bovenwereld’’, legt hij uit. ,,Neem inderdaad die agrarische sector. Die staat onder druk. Criminelen zien daar kansen. Cash geld krijgen voor het verhuren van een loods lijkt fijn. Mensen zijn even uit de zorgen. Maar die worden in feite alleen maar groter. Ze komen niet meer van de criminelen af of de illegale praktijken worden ontdekt met alle gevolgen van dien. Die bewustwording moeten we ook goed in investeren om zo ondermijning te bestrijden en burgers te beschermen.’’

OUD EN NIEUW
Als laatste blikken we even vooruit naar de komende jaarwisseling. Wat kunnen de inwoners van Ede verwachten van het optreden van de politie? ,,Ik hoop dat het gezond verstand de boventoon voert. Dit treft ons allemaal. Er zijn jonge, fitte collega’s geweest die corona hebben gehad en daarbij echt heftige symptomen hebben doorstaan. We moeten ons dus echt met z’n allen aan de afspraken houden. Als dat niet gebeurt dan is het onze taak om daartegen op te treden. Excessen zullen we dus zeker gaan handhaven. Maar dat is niet wat we graag doen. Wij zien het liefst een gezellige, saamhorige jaarwisseling van een samenleving die hetzelfde doel heeft. We moeten nog even volhouden met elkaar en dan geloof ik dat er echt licht aan het eind van de tunnel komt’’, aldus Van de Lustgraaf tot besluit.